ŞENER TOKTAŞ/HARUN NACAR – Türkiye’de ceviz yetiştiriciliğiyle öne çıkan Bitlis’in Adilcevaz ilçesinde, hasat sezonunun başlamasıyla üreticiler Süphan Dağı eteklerindeki bahçelerde yoğun mesaiye başladı.
Van Gölü kıyısında, Süphan Dağı’nın eteklerinde yer alan ve “ceviz kenti” olarak bilinen ilçede, tarımsal ekonominin önemli unsurlarından cevizlerin hasadı sürüyor.
İlçede “Kazankaya” ve “Adilcevaz 13” adıyla tescillenen ceviz türlerini yetiştiren çiftçiler, sabahın erken saatlerinde bahçelerine giderek ağaçlardaki ürünleri silkeleme aparatları ve uzun sırıklar yardımıyla topluyor.
Ağaçlardan toplanan cevizler, kabuklarından ayrıştırıldıktan sonra kurutulup satışa hazır hale getiriliyor.
İnce kabuğu, iri taneleri, yüksek yağ oranı ve kendine özgü aromasıyla öne çıkan Adilcevaz cevizi, bu özellikleriyle tüketicilerden ilgi görüyor.
“Türkiye’nin her tarafına ve yurt dışına ihraç ediliyor”
Adilcevaz Ziraat Odası Başkanı Salih Uluğ, AA muhabirine, ilçede tespit edilen 85 bin ila 90 bin ceviz ağacının bulunduğunu söyledi.
Hemen hemen her hanenin ceviz yetiştirdiğini belirten Uluğ, “Her ceviz ağacından 30 ile 35 kilogram verim alıyoruz. Bu da yıllık yaklaşık 2 bin 500 ton ediyor. Cevizler Türkiye’nin her tarafına gönderiliyor ve yurt dışına ihraç ediliyor. Bu da müthiş bir gelir kaynağıdır. Fiyat olarak da yıllık yaklaşık 65 milyon liraya tekabül ediyor.” dedi.
Adilcevaz cevizinin kabuğunun ince olduğunu ifade eden Uluğ, şunları kaydetti:
“Cevizin aroması çok yüksek ve kolesterol hastaları da bunu tüketebilir. Başka yerlerde farklı türleri Adilcevaz cevizi diye tanıtıyorlar. Adilcevaz cevizinin içi diğer cevizlere göre beyazdır, yağ ve aroması da çok yüksek. Bunun yanında hem cevizimizi ihraç ediyoruz hem de yıllık 200 ton ceviz reçeli yapılmakta. Onun tescili alındı. Ceviz ezmesinin yapımına da bu yıl başlandı. Yakında tescili alınacak. Bunun yanında ceviz ağacından bastonu yapılmakta. Baston da Adilcevaz için çok önemli. Ceviz ezmesi, reçeli ve bastonun ilçeye yıllık 40 milyon lira civarında ekonomik getirisi var.”
İlçede ceviz satarak geçimini sağlayan çiftçilere teşvik amacıyla destek verdiklerini dile getiren Uluğ, “Üreticimiz Mehmet Akkoyun’un bahçesindeyiz. Akkoyun gibi çiftçilere değer vermemiz lazım. Valilik, kaymakamlık, belediye ve oda olarak üretimi geliştirmek için çiftçilerimizin ihtiyaçlarını karşılamamız ve destekte bulunmamız lazım.” dedi.
“Yağı, tadı, aroması çok güzel”
Ceviz ve sertifikalı fidan üreticisi Mehmet Akkoyun ise geçtiğimiz günlerde etkili olan sağanağın ardından ilçede ceviz hasadının başladığını belirtti.
Adilcevaz’ın ceviziyle ünlü olduğunu kaydeden Akkoyun, “Cevizin en büyük özelliklerinden yağı, tadı, aroması çok güzel. Rakımın yüksek olması da farklılık katıyor. Ceviz Adilcevaz’da yıl başından sonra bitiyor. Evlerden ceviz almak daha mantıklı. Çünkü evlerde başka çeşitler olmuyor. Genelde kargo ve otobüslerle gönderiyoruz. Adilcevaz’da ceviz üreticilerinin müşterileri var. Bir abone gibi her yıl oradan cevizlerini temin ediyorlar.” diye konuştu.
